Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

Verslag van de RvC

Verslag van de Raad van Commissarissen

Het proces van verbetering, vernieuwing en 'klaarmaken voor de toekomst' heeft zich in 2019 bij Jaarbeurs verder ontwikkeld, met meer inhoud en met een nieuwe verpakking. De Raad van Commissarissen ('de Raad') is positief over de voortgang en resultaten.

In de commissarisvergaderingen en het contact daarbuiten met de directie, de OR en overige betrokkenen waren drie hoofdzaken waar de Raad zijn primaire aandacht op heeft gericht: 

  1. de aanpassing en executie van de strategie in Nederland;

  2. de ontwikkeling van het nieuwe evenementen/beurscomplex de nieuwe Jaarbeurs;

  3. de ontwikkelingen bij de beursorganisatie in het buitenland (in het bijzonder in Azië).

Jaarbeurs in Nederland

Nadat in 2018 het financiële resultaat van de Nederlandse activiteiten voor het eerst in jaren weer positief was, heeft dit een goed vervolg gekregen in 2019. Ook na deze gerealiseerde verbeterslag valt op termijn nog een interessante 'upside' te behalen, zo stelden wij vast in dialoog met de directie over de strategie voor de komende jaren. Operationeel kan de primaire aandacht enigszins opschuiven van kosten naar groei.

Aan de basis staat dat de ruim 100 jaar oude 'dubbelrol' van Jaarbeurs in Nederland, als evenementen- en beurzenorganisator en als eigenaar/exploitant van de in het centrum van Utrecht gelegen gebouwen waarin beurzen plaats kunnen vinden, is herbevestigd. De hoofdlijn van de strategie is na die vaststelling niet zo bijzonder: de klanten met een service van het ambitieniveau 9+ bedienen, nieuwe klanten werven, nieuwe beurzen/evenementen bedenken en vernieuwingen in de uitvoering doorvoeren.

Het gaat dan ook vooral om de executie. De organisatie heeft in de afgelopen jaren laten zien dat zij die uitdaging goed oppakt en de Raad heeft vertrouwen in het vervolg. Dat vertrouwen wordt mede gevoed door een fraai aantal key-hires en benoemingen, passend bij de eerder in het jaar vastgestelde strategie. Ter illustratie:

  • in september is Peter van der Veer teruggekeerd naar Jaarbeurs, na een intermezzo van 14 jaar Rotterdam Ahoy, waar hij tot eind 2018 lid was van de directie; hij stuurt sindsdien als CCO de gehele commerciële organisatie in Nederland aan;

  • per 1 september is Alex van den Bersselaar, voorheen managing director PinkRoccade Healthcare, in de rol van IT-projectdirecteur gestart;

  • per 1 oktober is Pim Venema, de afgelopen 15 jaar bij de gemeente Utrecht, intensief betrokken bij de gebiedsontwikkeling van onder meer het Stationsgebied, gestart als projectdirecteur voor de majeure complexvernieuwing bij Jaarbeurs;

  • met ingang van 1 december is Aletta Kok, voorheen leidinggevend in marketing, communicatie en digital innovation bij Ahold, Telfort en KPN, gestart als directeur Marketing;

  • eind 2019 is Marloes van den Berg, tot die tijd directeur van de businessunit Merken & Content bij Jaarbeurs, benoemd om zich primair toe te leggen op het professionaliseren en waarmaken van onze ambities op het gebied van duurzaamheid;

  • begin 2020 werd Ruud Koolen, initiator, editor en leider van publicaties en seminars in de zorgsector - laatstelijk bij Springer Media -, aangetrokken om de activiteiten van Jaarbeurs in en voor die sector aan te gaan jagen.

De Raad speelt overigens geen rol bij deze aannames, deze benoemingen zijn aan de statutaire directie; in samenspraak met de statutaire directie worden mensen op dergelijke cruciale functies na aanname wel uitgenodigd voor gesprekken met (leden van) de Raad, in en buiten commissarisvergaderingen.

De oplevering van de nieuwe IT-infrastructuur in de herfst van 2019, met vanzelfsprekend een lijst verbeterpunten maar zonder wezenlijke kleerscheuren met betrekking tot de doorlooptijd, de performance en/of de kosten, voedt eveneens het vertrouwen van de Raad.

De Raad stemde in september 2019 in met de samenwerking met Samsung Global en zag tijdens de Vakantiebeurs in januari 2020 reeds een eerste stap in de vorm van grote schermen met digitale route-aanduiding en ook digitale marketing. Het oogmerk is om de komende jaren zodanig met Samsung te experimenteren en samen te werken, dat we in de nieuwe Jaarbeurs vanaf de eerste dag met volledig moderne technologie onze klanten en bezoekers kunnen bedienen en verbazen.

De nieuwe Jaarbeurs

Begin december 2019 is het masterplan voor de nieuwe Jaarbeurs bekend gemaakt. Kort gezegd gaan we op de bestaande locatie nieuw bouwen, om te komen tot een aantrekkelijk en duurzaam beurs-, event- en congrescentrum dat zich opent naar de stad en onderdeel wordt van het leefbare nieuwe stadscentrum Beurskwartier. Hier is een zorgvuldig proces in samenwerking met name architectenbureau MVRDV/Winy Maas en de gemeente Utrecht aan vooraf gegaan. De Raad heeft in 2017 voor dit cruciale project een (Bouw)commissie aangesteld die de gang van zaken nauwgezet volgt en tracht de klankbordfunctie maximaal te leveren. Uit de reacties naar aanleiding van de publicatie van het masterplan is duidelijk geworden dat er breed vanuit de stakeholders en de samenleving veel enthousiasme voor is. De Raad deelt dat enthousiasme; tegelijkertijd is de Raad zich bewust van zijn verantwoordelijkheid als kritische toezichthouder in een dergelijk transformatieve fase. In 2020 zal dit vanzelfsprekend op de agenda van zowel de reguliere vergaderingen van de Raad en als die van de Audit- en de Bouwcommissie staan.

Jaarbeurs Internationaal

Internationaal wist onze (70%) joint venture in China, VNU- Exhibitions Asia (VNU-EA) onder leiding van joint-venture CEO David Zhong in 2019 wederom een fraaie stijging van omzet en resultaat te behalen. David Zhong rapporteert aan de Jaarbeurs CEO Albert Arp. De board of directors wordt gevormd door de Jaarbeurs CEO Albert Arp (Chairman), de Jaarbeurs CFO Franka Morssink en David Zhong.
Met beursorganisator Victam International werd medio 2019 een goed passende en belangrijke strategische samenwerking overeengekomen. Deze versterkt hun én onze positie als internationale beursorganisator voor de topsector agri & food.

De leden van de Raad worden in Utrecht regelmatig door betrokken medewerkers rondgeleid op beurzen – om de sfeer te proeven, bij klanten feedback te vernemen, en het begrip van de onderneming te vergroten. Daarnaast wordt de Raad genodigd en is zij deels aanwezig bij medewerkersbijeenkomsten. In het buitenland zijn beursbezoeken door commissarissen louter incidenteel en meer formeel van aard. In maart 2019 reisde de voorzitter van de Raad mee met de CEO naar de voor Jaarbeurs – en voor ruim honderd Nederlandse deelnemende bedrijven! – uiterst belangrijke internationale agri & food beurs 'VIV Asia' te Bangkok. Daarbij werden tevens in goede sfeer besprekingen met de joint venture partner in Thailand, TCC Group, gehouden. Ook werd kennis gemaakt met Heiko Stutzinger, die met ingang van 1 februari 2019 leiding geeft aan onze wereldwijde VIV-beurzen en tevens werd aangesteld als managing director van de VNU Asia Pacific-organisatie.

Kwetsbaarheden en verbeterpunten

Vanzelfsprekend zijn er in de beleving van zowel de directie als de Raad niet louter highlights. Aanslagen, waaronder één in 2019 heel dichtbij in Utrecht, en de opkomst van het nieuwe coronavirus (COVID-19) vanaf december jongstleden, illustreren de kwetsbaarheid van onze samenleving en in het bijzonder de kwetsbaarheid van locaties en bijeenkomsten met veel mensen – wat een kernpunt is van onze dagelijkse dienstverlening. Onze weerbaarheid wordt op die momenten en door dergelijke ontwikkelingen nadrukkelijk getest. De directie deed en doet juist dan een extra inspanning voor een snelle, open en directe communicatie met de leden van de Raad – wat zeer wordt gewaardeerd.
Een fout met een 'app' leidde in 2019 tot een privacy-issue. Juridisch gezien nog binnen de grenzen om het niet te hoeven melden bij de betrokkenen, uiteraard wel bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Maar de directie, in afstemming met de Raad, koos ervoor om juist wel te melden en breed te communiceren, met betrokkenen én de buitenwereld. Dat komt het lerend vermogen en de waakzaamheid van iedereen immers ten goede.
Het structureel en gedegen monitoren van de klanttevredenheid, inclusief het opvolgen van de verbeterpunten, kan en moet nog beter. De gerichte acties met betrekking tot innovatie, marketing, digitalisatie en duurzaamheid zijn nog jong; zij kunnen nog sterk worden uitgebouwd, is de indruk van de Raad.

Financieel resultaat

Ook in financieel opzicht was in 2019 sprake van een positieve ontwikkeling. De omzet groeide met 13% tot € 141 miljoen, de kosten inclusief belastingen groeiden met 7% tot € 126 miljoen en per saldo groeide de netto winst met 62% tot € 12 miljoen. De nettomarge beschouwen de directie en de Raad nog als verder te verbeteren; de langetermijnambitie ligt in ieder geval hoger. Een gezonde winstgevende exploitatie is van belang om op lange termijn een bestendige koers te kunnen varen, onder meer door te kunnen blijven innoveren, door de nodige duurzaamheid steeds beter in onze activiteiten te kunnen incorporeren en niet in het minst: om de nieuwe Jaarbeurs te kunnen financieren. In het verslag over 2018 schreven wij al dat de Raad met name dat laatste als een 'tour de force' beschouwt. Dit is dan ook een essentieel punt in de dialoog met de directie. De Raad beoogt voorts in 2020 in gesprek te gaan met de directie over met name innovatie, duurzaamheid, digitalisering en marketing.

Interne evaluatie

Het bepalen van de hierboven genoemde zwaartepunten op de agenda voor 2020 was een van de uitkomsten van de interne evaluatie die de Raad in het vierde kwartaal van 2019 hield. De Raad kwam in de zomer van 2018 voor het eerst in de huidige samenstelling bijeen; het leek passend om na vijf kwartalen te evalueren hoe het verloop wordt ervaren. De voorzitter sprak separaat met alle individuele leden, deelde schriftelijk de hoofdlijnen en de Raad sprak vervolgens gezamenlijk over de ervaringen. 
Alle leden zijn positief over het principe 'kort terugkijken en lang vooruitkijken' tijdens vergaderingen. Dit vergt bewuste agendering, zowel bij de voltallige vergaderingen als bij de commissies, en zorgvuldige voorbereiding van alle deelnemers. Daardoor ontstaat voldoende tijd voor de juiste (toekomstgerichte) onderwerpen en komt ook iedere deelnemer goed tot zijn recht.
Daarnaast is vastgesteld dat de Raad unaniem van mening is dat de brede diversiteit in ervaring, netwerken, opleiding en achtergrond tussen/van haar leden, een goede mix van kennis en ervaring schept voor de fase waarin Jaarbeurs zich bevindt.

Nieuwe verpakking

Bij de overgang van de in 2016 geformuleerde 'huis-op-orde' strategie naar een meer offensieve strategie tot aan de nieuwbouw, en vooruitlopend op de publicatie van het masterplan voor de nieuwe Jaarbeurs, heeft de directie gekozen voor een nieuwe merkidentiteit: het logo, de kleur, de pay-off en alle uitingen zijn onder handen genomen. De Raad nam met genoegen deel aan een dialoog met de directie over de beoogde wijziging:

  • de nieuwe en moderne pay-off  'Attract - Engage - Accelerate' geeft weer wat Jaarbeurs al ruim 100 jaar doet: bezoekers trekken naar beurzen, hen verbinden met wat daar gebeurt en als gevolg daarvan onder andere behulpzaam zijn bij het versnellen van de groei van de omzet van exposanten;

  • de nieuwe helderrode kleur is bewust nauw verbonden met de kleur van de gemeente Utrecht – zoals ook Jaarbeurs nauw verbonden is met de Domstad.

Overige zaken

De Raad kwam in 2019 vijfmaal bijeen, steeds eerst in een besloten deel met de Raad alleen gevolgd door de gezamenlijke vergadering met de directie. De belangrijkste onderwerpen van deze meetings zijn hierboven beschreven; één van de vergaderingen was specifiek gewijd aan de strategie.
De Audit & Risk Committee (ARC) kwam vier maal bijeen, steeds een á twee weken voorafgaand aan de reguliere vergaderingen van de Raad. Naast de (voor)bespreking van de cijfers is er in de meetings van de ARC aandacht besteed aan de gebruikelijke onderwerpen als de investeringen (budget & voorstellen), risicomanagement, het auditplan, de status van de implementatie van de nieuwe IT-infrastructuur, niet-financiële KPI's, bedrijfsregelingen (bedrijfscode, klokkenluidersregeling), en – uiteraard – de financiële gevolgen van het realiseren van de nieuwe Jaarbeurs. De informatievoorziening is ook dit jaar weer verbeterd onder de verantwoordelijkheid van CFO Franka Morssink. Het voornemen ook meer op niet-financiële KPI’s te rapporteren en te verantwoorden ziet de Raad graag ontwikkelen in het jaar 2020.
De Bouwcommissie kwam tweemaal bijeen met de directie en vertegenwoordigers van de diverse adviseurs inzake de nieuwe Jaarbeurs.
Zonder wijzigingen in de Raad of statutaire directie was er voor de Selectie & Remuneratiecommissie weinig aanleiding voor bijzondere activiteit. Zij heeft ook dit jaar haar waardering uitgesproken aan CEO Albert Arp voor de wijze waarop hij Jaarbeurs leidt en de vooruitgang die door de medewerkers en het management/directieteam wordt gerealiseerd.

De directie heeft het jaarverslag, inclusief de jaarrekening over 2019, opgesteld. Deze is voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring van Deloitte.

De Raad van Commissarissen:

  • heeft het jaarverslag 2019 met de directie en de externe accountant Deloitte besproken;

  • kan zich verenigen met het voorstel van de directie om het resultaat toe te voegen aan het eigen vermogen;

  • heeft het jaarverslag 2019 in haar rol als bestuur van de Stichting Koninklijke Nederlandse Jaarbeurs goedgekeurd en vastgesteld.

Slot

Bij het schrijven van dit verslag is bekend dat alle beurzen in China sinds begin februari van het jaar zijn afgelast en verplaatst naar latere momenten in het jaar, dit naar aanleiding van de opkomst van het COVID-19 virus; dit zet onze medewerkers en het management in China al maanden onder grote druk. Sinds medio maart 2020 werden ook in Europa alle beurzen en evenementen afgelast. Er is nog geen enkel zicht op de duur van deze sluiting. Dat leidt natuurlijk tot een grote onzekerheid bij de medewerkers en het management in Nederland.
De Raad wordt goed geïnformeerd door de directie, zowel nationaal als internationaal, en observeert met groot respect de vindingrijkheid, flexibiliteit en veerkracht van allen. Vanzelfsprekend wordt waar mogelijk in overleg gekozen voor uitstel van een beurs of evenement; dat is echter niet in alle gevallen haalbaar. Voor Jaarbeurs is het gevolg van deze coronacrisis dan ook ronduit: een onbekende periode van nul omzet en wel doorlopende kosten. Ook Jaarbeurs heeft baat bij, en is dankbaar voor, de maatregelen van de regering om getroffen bedrijven tegemoet te komen. De Raad is zich er van bewust dat de gunstige solvabiliteit en liquiditeit dit jaar ook werkelijk nodig zal zijn: het financieel resultaat 2020 zou immers mager tot negatief kunnen gaan uitkomen. De Raad heeft echter onverminderd vertrouwen dat de positieve intrinsieke ontwikkeling in 2020 zal worden voortgezet.

De Raad dankt alle klanten, de gemeente Utrecht, de samenwerkingspartners, de medewerkers en de directie voor de inzet en support om Jaarbeurs te helpen transformeren in een vernieuwde, meer duurzame en succesvolle Jaarbeurs, en wenst allen een gezonde toekomst.

De Raad van Commissarissen van Jaarbeurs
21 april 2020